මහා සීලව ජාතකය

මහා සීලව ජාතකය

නියත වශයෙන්ම, අපගේ බුදුරජාණන් වහන්සේ අතීතයේදී මහා සීලව නම් බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ වශයෙන් උපන් අවස්ථාව පිළිබඳව මහා සීලව ජාතකයෙහි විස්තර කෙරේ. ඒ ඈත අතීතයේ, එක්තරා රජධානියක, සිල් සතරින් පිරිපුන්, ධර්මිෂ්ඨ රජකෙනෙක් රජකම් කළ සේක. උන්වහන්සේගේ නාමය වූයේ මහා සීලව නම්ය. උන්වහන්සේගේ පාලනය යටතේ රාජධානිය සුවබලමින්, සශ්‍රීකත්වයෙන් පිරි, ජනතාව සතුටින්, සාමයෙන් ජීවත් වූහ. රජතුමාගේ අනුකම්පාව, ධර්මිෂ්ඨ බව, සහ නුවණ යන ගුණාංගයන් රාජධානිය පුරාම පැතිරී පැවතිණි.

රජතුමාට අතිශය ප්‍රියමනාප වූ, රජ මාළිගාව අසල පිහිටි සුන්දර උයනක, රජතුමා නිතරම සුවසේ අසුන් ගෙන සිටිනු දැකගත හැකි විය. ඒ උයන සුවඳ මල් වලින්, ඝන වන රුක් සෙවණින්, සිහිල් දිය දහරින් පිරිපුන් සුන්දර ස්ථානයක් විය. එහිදී රජතුමා රාජකාරි කටයුතු වලට මඳක් විවේකයක් ගෙන, සිතේ සතුට රඳවා ගනිමින්, රාජ්‍ය පාලනය පිළිබඳ ගැඹුරු සිතිවිලි වල යෙදෙන්නට පුරුදුව සිටියේය.

දිනක්, රජතුමා එම උයනෙහි අසුන් ගෙන සිටියදී, දරුවන්ගේ විනෝද සිනහවක් රජුගේ කණ වැකුණේය. ඒ අසලම, රජුගේ අන්තඃපුර කාන්තාවන්ගේ දරුවන්, විවිධ ක්‍රීඩාවන්හි යෙදී සිටියහ. ඔවුන් අතර, රජුගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා වූ කුමාරයා, අතිශයින් රූමත්, නුවණැති, නමුත් තරමක් ඊර්ෂ්‍යා සහගත ගති පැවතුම් ඇති තරුණයෙකි. අනිත් දරුවන් ද, රූ සපුවෙන්, ගුණ ධර්මයෙන් අගයන්නට තරම් වූහ.

එකල, රජතුමාගේ රාජ සභාවෙහි, අතිශයින් ධනවත්, නමුත් ඊර්ෂ්‍යා සහගත, වංක ගති ඇති ඇමතිවරයෙක් ද වූයේය. ඔහු රජුගේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනය, ජනතාවගේ සතුට, සහ රජුගේ බොහෝ ගුණධර්ම දැක, ඊර්ෂ්‍යාවෙන් පෙළිණි. ඔහු රජුගේ බලය, ගෞරවය, සහ ජනප්‍රියත්වය තමාට අහිමි වන බව දැන, රජුට හානි කිරීමට අවස්ථා සොයමින් සිටියේය.

දවසක්, ඊර්ෂ්‍යා සහගත ඇමතිවරයා රජු වෙත ගොස්, මෙසේ කීය:

"මහරජාණන් වහන්ස, මාගේ ස්වාමීනි, ඔබ වහන්සේගේ රාජධානියට මා විසින් ඉතාම අගනා තෑග්ගක් ගෙනැවිත් ඇත්තෙමි. එය ඉතාම දුර්ලභ, අතිශයින් රූමත්, සුන්දර ගායන හැකියාව ඇති ස්ත්‍රියකි. ඇය රජ මාළිගාවට අතිශය අලංකාරයක් වනු ඇත."

රජතුමා, අතිශයින් ධර්මිෂ්ඨ වූ හෙයින්, ඒ ස්ත්‍රිය දුටු විගසම, ඇයගේ රූ සපුව, ගායන හැකියාව, සහ පිරිසිදු චරිතය ගැන පැහැදුණේය. ඔහු ඇයව තමාගේ අන්තඃපුරයට ගෙන, ඇයට ඉහළ තනතුරක් පිරිනැමුවේය. ඇයගේ නාමය වූයේ 'සුන්දර' නම්ය.

'සුන්දර' නම් වූ ස්ත්‍රිය, තම ගායන හැකියාවෙන්, රජ මාළිගාව, රජතුමා, සහ රාජ සභාව පුරාම සතුට, ප්‍රීතිය, සහ සාමය ගෙන ආවාය. ඇයගේ ගීත, අතිශයින් මෘදු, ගැඹුරු අර්ථ, සහ අතිශයින් සිත්ගන්නා සුළු විය. රජතුමා ඇයට අතිශයින් ප්‍රිය කළ අතර, ඇගේ ගායනය ඇසීමෙන් දිනපතාම සතුට ලැබුවේය.

ඊර්ෂ්‍යා සහගත ඇමතිවරයා, රජුගේ 'සුන්දර' කෙරෙහි වූ ප්‍රසාදය දැක, තවදුරටත් ඊර්ෂ්‍යාවෙන් පෙළුණේය. ඔහු රජුට හානි කිරීමට නව අවස්ථාවක් දුටුවේය. ඔහු රජු වෙත ගොස්, මෙසේ කීය:

"මහරජාණන් වහන්ස, මාගේ ස්වාමීනි, ඔබ වහන්සේ 'සුන්දර' නම් වූ ස්ත්‍රියට අතිශයින් ප්‍රිය කරන බව මා දන්නෙමි. නමුත්, ඇයගේ ගායන හැකියාව, අතිශයින් පුදුමාකාර වූවත්, ඇය සතුව අතිශයින් රහස්‍ය වූ 'අමරණීය ගීතයක්' ඇත. එම ගීතය, අතිශයින් බලවත් වූ අතර, එය ගායනා කළ විට, සමස්ත රාජධානියේම ජනතාව, සතුන්, ශාක පවා අතිශයින් සතුටට පත්වනු ඇත. නමුත්, එම ගීතය, සම්පූර්ණයෙන්ම රහස්‍ය වූ එකකි. එය අන් කිසිවෙකුටත් ඇසීමට නොලැබිය යුතුය. 'සුන්දර' එය රජුට පමණක් ගායනා කිරීමට පොරොන්දු වී ඇත."

රජතුමා, 'සුන්දර' කෙරෙහි අතිශයින් විශ්වාස කළද, 'අමරණීය ගීතය' ගැන ඇසූ විට අතිශයින් කුතුහල විය. ඔහු 'සුන්දර' කැඳවා, 'අමරණීය ගීතය' ගැන විමසීය.

'සුන්දර', අතිශයින් ධර්මිෂ්ඨ වූ හෙයින්, ඇමතිවරයාගේ කුමන්ත්‍රණය දුටුවාය. ඇය රජුට මෙසේ කීවාය:

"මහරජාණන් වහන්ස, මාගේ ස්වාමීනි, 'අමරණීය ගීතයක්' නම් වූ දෙයක් මා සතුව නැත. 'අමරණීය ගීතය' යනු, අතිශයින් ධර්මිෂ්ඨ, අතිශයින් කරුණාවන්ත, අතිශයින් නුවණැති, අතිශයින් ඉවසීමෙන් යුක්ත වූ, 'මහා සීලව' නම් වූ රජුගේ 'සත්‍ය ගීතය' යි. එම ගීතය, අතිශයින් බලවත් වූ අතර, එය ගායනා කළ විට, සමස්ත රාජධානියේම ජනතාව, සතුන්, ශාක පවා අතිශයින් සතුටට පත්වනු ඇත. නමුත්, එම ගීතය, සම්පූර්ණයෙන්ම රහස්‍ය වූ එකකි. එය අන් කිසිවෙකුටත් ඇසීමට නොලැබිය යුතුය. 'සුන්දර' එය රජුට පමණක් ගායනා කිරීමට පොරොන්දු වී ඇත."

'සුන්දර', 'අමරණීය ගීතය' යනු 'මහා සීලව' රජුගේ 'සත්‍ය ගීතය' බව කී විට, ඊර්ෂ්‍යා සහගත ඇමතිවරයා අතිශයින් භීතියට පත් විය. ඔහු 'මහා සීලව' රජුගේ 'සත්‍ය ගීතය' ගැන අවබෝධයක් නොතිබූ අතර, 'සුන්දර' තමාගේ රහස හෙළිදරව් කළායැයි සිතීය.

'සුන්දර', 'මහා සීලව' රජුගේ 'සත්‍ය ගීතය' ගායනා කිරීමට පටන් ගත්තේය. ඇයගේ ගීතය අතිශයින් මෘදු, ගැඹුරු අර්ථ, සහ අතිශයින් සිත්ගන්නා සුළු විය. ඇය ගායනා කරන විට, රජතුමා, රාජ සභාව, අන්තඃපුර කාන්තාවන්, දරුවන්, සමස්ත රාජධානියේම ජනතාව, සතුන්, ශාක පවා අතිශයින් සතුටට පත්විය. රාජධානියේ අඳුරු බව සූර්යාලෝකය මෙන් පහව ගියේය. සමස්ත රාජධානිය අතිශයින් සතුටින්, සාමයෙන්, සශ්‍රීකත්වයෙන් පිරි ගියේය.

ඊර්ෂ්‍යා සහගත ඇමතිවරයා, 'මහා සීලව' රජුගේ 'සත්‍ය ගීතයේ' බලය දුටු විට, අතිශයින් පසුතැවිලි විය. ඔහු රජු ඉදිරියේ වැඳ වැටී, තමාගේ වරද පිළිගත්තේය. ඔහු 'අතිශයින් ඊර්ෂ්‍යා' සහගත වූ බවත්, 'මහා සීලව' රජුට හානි කිරීමට 'කුමන්ත්‍රණය' කළ බවත්, 'සුන්දර' තමාගේ කුමන්ත්‍රණය හෙළිදරව් කළායැයි 'වැරදියට' සිතූ බවත් කීය.

රජතුමා, අතිශයින් ධර්මිෂ්ඨ වූ හෙයින්, 'ඊර්ෂ්‍යා සහගත ඇමතිවරයා' 'අතිශයින් පසුතැවිලි' වූ බව දුටුවේය. ඔහු 'ඇමතිවරයාට' 'උපදේශ' දුන්නේය.

"ඊර්ෂ්‍යාව යනු අතිශයින් විනාශකාරී ගති පැවතුමකි. එය තමාටත්, අනුන්ටත් හානි සිදු කරයි. 'සත්‍ය' සහ 'ධර්මය' අතිශයින් බලවත් ය. 'සත්‍ය' 'අඳුර' 'සූර්යාලෝකය' මෙන් 'විනාශ' කරයි. 'සත්‍ය' 'ධර්මය' 'පදනම්' කරගෙන ජීවත් වන්න."

'ඊර්ෂ්‍යා සහගත ඇමතිවරයා' 'රජුගේ උපදේශ' 'අවබෝධ' කරගෙන, 'තමාගේ ඊර්ෂ්‍යාව' 'පාලනය' කිරීමට 'පොරොන්දු' විය. ඔහු 'රාජ සභාවෙන්' 'ඉවත්' වී, 'තමාගේ ජීවිතය' 'ධර්මිෂ්ඨ' ලෙස 'ගත' කිරීමට 'තීරණය' කළේය.

'මහා සීලව' රජු, 'සුන්දර' ගේ 'ධර්මිෂ්ඨ' බව, 'නුවණ', සහ 'සත්‍ය' වෙනුවෙන් 'පෙනී සිටි' 'ධෛර්යය' 'අගය' කළේය. 'සුන්දර' 'රාජ සභාවේ' 'ඉහළ' 'තනතුරක්' 'ලබා' ගත්තාය. 'රාජධානිය' 'අතිශයින් සතුටින්', 'සාමයෙන්', 'සශ්‍රීකත්වයෙන්' 'පිරි' 'පවතී'.

කතාවේ සාරාංශය

'මහා සීලව' ජාතකයෙහි, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ 'මහා සීලව' නම් 'ධර්මිෂ්ඨ' රජෙකු ලෙස උපන් අතර, 'සත්‍ය', 'ධර්මය', සහ 'අනුකම්පාව' යන ගුණාංගයන් 'රාජ්‍ය පාලනය' සඳහා 'අතිශයින් වැදගත්' බව 'අවධාරණය' කෙරේ. 'ඊර්ෂ්‍යාව' 'විනාශකාරී' බවත්, 'සත්‍ය' 'බලවත්' බවත්, 'අඳුර' 'විනාශ' කරන බවත්, 'කතාව' 'අවධාරණය' කරයි.

කෙලෙස්

'ඊර්ෂ්‍යාව' 'විනාශකාරී' ගති පැවතුමකි. 'සත්‍ය', 'ධර්මය', සහ 'අනුකම්පාව' 'රාජ්‍ය පාලනය' සඳහා 'අතිශයින් වැදගත්' ය. 'සත්‍ය' 'බලවත්' වන අතර 'අඳුර' 'විනාශ' කරයි.

බාරමය

'සත්‍ය', 'ධර්මය', 'අනුකම්පාව', 'ඉවසීම', 'නුවණ'.